Travma Nedir?

Aniden ortaya çıkan, yoğun bir şekilde olumsuz duygular yaratan travmatik yaşantılardır. Örnek vermemiz gerekirse, doğal afetler, cincel taciz olayları, fiziksel şiddet olayları bunun yanı sıra aldatılmak, aşağılanmak, sevdiğiniz bir insanı yitirmek, çocukluk çağlarında babanın evi terk etmesi gibi olaylar örnek gösterilebilir.

Her olumsuz olay travma etkisi yaratır mı?

Olayın travmatik olup olmadığı kişiden kişiye değişebilmektedir. Kişinin yaşantıyı travma olarak yaşadığını söyleyebilmek için, olayı bir tehdit olarak algılaması gerekmektedir. Bu tehdit algısı; fiziksel bütünlüğüne tehdit, gelecekteki beklentilerine bir tehdit, insanlara yönelik güven algısına yönelik bir tehdit olarak görülebilmektedir.

Travma sonrasındaki psikolojik süreçler nelerdir?

Travma sonrası ilk dönemlerde 3 duygu yoğun olarak ortaya çıkmaktadır. Bunlar; öfke, korku, üzüntüdür. Yaşanan olayın özelliğine göre bu duygulardan biri ya da üçü de görülebilir. Yakın birisinin kaybı sonucunda üzüntü, geçirilen trafik kazası sonucu korku, boşanma sonrasında öfke meydana gelebilir. Bu duyguların yanı sıra kaygı, suçluluk, inkar, panik, hayal kırıklığı görülebilir.

Fiziksel olarak yaşanan semptomlar; mide bulantısı, kusma, yorgunluk, kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı, titreme, bayılma hissi, baş dönmesi, baş ağrılarıdır.

Travma sonrası görülen zihinsel belirtiler; bellekle ilgili sorunlar, dikkatsizlik, kabuslar, araya giren düşünceler, eskileri hatırlayamama, sorun çözememe, yanlış kararlar, uyku bozukluğudur.

Travma sonrası görülen davranışsal belirtiler; Kendini geri çekme, kıpır kıpır olma, ani davranışlar, alkol ve madde alımı, çabuk tepki verme, suçu başkalarında arama, yemek yeme sorunları, kolayca korkmadır.

Travma sonrası görülen sosyal değişimler; iş-okul, arkadaşlık ve evlilik ilişkilerinde bozulma, insanlardan uzaklaşma, aşırı yargılayıcı ve suçlayıcı olma, birçok şeyi kontrol altında tutma isteğidir.

Yaşanılan deneyimin üzerinden en az 3 ay geçmesine rağmen bu tepkilerin bir kısmı devam etmişse ve bu yaşadıklarınız çevrenizdeki kişilerle ilişkilerinizin bozulmasına yol açıyorsa Travma Sonrası Stres Bozukluğu diyebiliriz. Bu durumda, profesyonel bir yardım almayı önemsemeliyiz. Ayrıca deneyimin üzerinden kısa bir zaman geçmiş olsa bile, ancak belirtilerin çok yoğun olduğu durumlarda da bireyin psikolojik destek alması gereklidir.

Travmanın Tedavisi

Travmanın tedavisinde EMDR ( Eye Movement Desensitization Reprocessing/Göz Hareketleri Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) ve Bilişsel Davranışçı Terapi kullandığımız en temel yöntemlerdir. Emdr, yaşanan kötü olayların kişinin üzerindeki olumsuz etkisini ortadan kaldırır. Kişi emdr sonrası olayı hatırladığında etkilenmez hale gelir. Kötü anıyla ilgili olumsuz düşünce, duygu, fiziksel belirtiler ve rahatsız edici görüntüler emdr sonrasında gelme olur. Çocukluk çağı yaşanan olumsuz anıların tedavisinde de oldukça etkili ve kısa sürede sonuç veren bir yöntemdir.